Πέμπτη, 10 Μαΐου 2012

Καμαρώνοντας σα γύφτικο σκεπάρνι


( Αυτονόητο είναι το "ευχαριστώ" τόσο στην Ελισάβετ Σπαντιδάκη, όσο και την Νόρα Πυλόροφ - Προκοπίου) 



ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΣΠΑΝΤΙΔΑΚΗ
H συγγραφέας Νόρα Πυλόρωφ-Προκοπίου διάβασε το βιβλίο:
H τέφρα του Φοίνικα του Γιάννη Ρεμούνδου (εκδόσεις Ψυχογιός).
 Πολυσέλιδο και πολυπρόσωπο μυθιστόρημα  με σφιχτά δομημένη αφήγηση, μωσαϊκό, όπως υποδηλώνουν οι κιτρινισμένες φωτογραφίες στο εξώφυλλο, ανθρώπων, συμπεριφορών, βιωμάτων, λαθών, παθών και συμβόλων.
Χείμαρρος η γλώσσα, ασταμάτητη η ροή, ανάγλυφοι οι χαρακτήρες, κάποιοι σε κερδίζουν κάποιοι σε απωθούν και για κάποιους μένεις αμήχανος και αναποφάσιστος. Οπως και στη ζωή. Που όλοι μας είμαστε κι αυτό κι εκείνο και το ενδιάμεσό τους.
Αρκετοί οι πρωταγωνιστές της πλοκής, ένας ο κορυφαίος, ο Στέλιος, κι ένας δεύτερος, ο αδελφός του ο Γιάννης, που δεν του δίνεται χώρος να μιλήσει, την προσωπικότητα του την στοιχειοθετούν οι αφηγήσεις των άλλων, βρίσκεται όμως στο φόντο της σκηνής, αμετακίνητο σημείο αναφοράς, μέτρο σύγκρισης, αγωνιστικό σύμβολο.
Γαϊτανάκι γύρω τους οι δευτεραγωνιστές, τους κυκλώνουν, μπαινοβγαίνουν στη ζωή τους, τους βάζουν τρικλοποδιά ή τους συμπαραστέκονται, γίνονται καταλύτες και πυροδοτούν τις εξελίξεις.
Χώρος η  επαρχιακή ενδοχώρα και αφηγηματικός χρόνος από το 1933 μέχρι το 1982. Χρόνια μετασχηματισμών και ανακατατάξεων, χρόνια σπαραγμού και κατατρεγμού σε μια Ελλάδα που κλυδωνίζεται και ταλανίζεται και πολεμάει να βγει από τη μιζέρια.
Πενήντα χρόνια από τη ζωή μιας οικογένειας και του ευρύτερου περίγυρού της ξεφλουδίζονται σελίδα σελίδα, και ο συγγραφέας εστιάζεται σε τρία φονικά που σηματοδοτούν καιρούς βίαιους  κι έχουν να κάνουν με τις χαρακιές που άφησε ο εμφύλιος μακριά από τα πεδία των μαχών στις μικροιστορίες των ηρώων, οι οποίοι κινούνται παράλληλα με τα γεγονότα, άλλοτε ως έρμαια και άλλοτε ως υποκινητές.
Λαϊκοί άνθρωποι οι περισσότεροι, μικρομαγαζάτορες, τεχνίτες, μεροκαματιάρηδες, αδικημένοι, κάποιοι απ'αυτούς χαμένες ψυχές ερημωμένες και αδικαίωτες, που έχουν συντριβεί από την ίδια τους την ανεπάρκεια ή από ενδοοικογενειακές μηχανορραφίες, απορρίψεις, από αναλγησία και μικροσυμφέροντα, που αναγκάστηκαν να ζουν υπό το άχθος μιας ιδεολογίας που την επέλεξαν οι ίδιοι αλλά που δεν τους στήριξε μέχρι το τέλος.
Μοιραίος ο ρόλος των γυναικών στο μυθιστόρημα. Και πολλαπλός. Κουρασμένες και ξοδεμένες, σκληρές και αμείλικτες, χειραγωγούν και διαφεντεύουν, συνθηκολογούν και υφίστανται. Αποδομείται ο γάμος, ναρκοθετείται ο έρωτας. Ο συγγραφέας ξεδιπλώνει όλο το φάσμα της γυναικείας πολυπρισματικής υπόστασης, με ιδιαίτερο βάρος στη γυναίκα-Νέμεση που βολοδέρνει ανάμεσα στη λαχτάρα για εκδίκηση και στο ματαιωμένο έρωτα είτε αυτός είναι υγιής είτε είναι αιμομεικτικός. Οι γυναίκες του Ρεμούνδου εκδικούνται αλλά αφανίζονται και οι ίδιες.
Ο συγγραφέας κινείται σε πολλαπλά επίπεδα. Πρωτοπρόσωπες καταγραφές εναλλάσσονται με τα σχόλια του αφηγητή-συγγραφέα και χτίζουν το πορτρέτο των ηρώων, καταθέτοντας τη δική τους εκδοχή των γεγονότων σε μία χρονική κίνηση μπρος-πίσω που αποδίδει πιο ζωντανά τον κύκλο της ζωής. Οι αφηγήσεις αυτές συνέχονται και διαπλέκονται μεταξύ τους, και ο αφηγητής από τη μεριά του προσπαθεί να συσχετίσει τα δικά του βιώματα και τις δικές του εμπειρίες με την μυθιστορία του προσδοκώντας.μια εξήγηση, μια εκλογίκευση; Κάτι ίσως πάνω στο οποίο θα μπορέσει να στηρίξει και να υπερασπίσει τη δική του προσωπική ιστορία.  
Το μυθιστόρημα του Γιάννη Ρεμούνδου είναι δραματικό, με εξαιρετική μυθοπλασία και ολοκληρωμένους ήρωες. Υπαινίσσεται ιστορικές αλήθειες, σημαντικές να τις συνειδητοποιήσουμε ή τουλάχιστον να τις ξανασκεφτούμε... 


Νόρα Πυλόρωφ-Προκοπίου
Η Νόρα Πυλόρωφ-Προκοπίου γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε στο Ινστιτούτο Διερμηνέων-Μεταφραστών του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης γερμανικά, αγγλικά, ιταλικά και οικονομία. Εργάστηκε ως καθηγήτρια γερμανικής γλώσσας στο Ινστιτούτο Goethe, κυρίως σε τάξεις Ανώτατης Βαθμίδας. Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη διδασκαλία της μετάφρασης. Μετέφρασε από τα γερμανικά δύο μυθιστορήματα, μία ποιητική συλλογή, μία ανθολογία Γερμανών ποιητών και έναν τόμο διηγημάτων. Υπήρξε βασική μεταφράστρια του λογοτεχνικού περιοδικού "Ausblicke" (1970-1979). Συνεργάζεται με το λογοτεχνικό περιοδικό "Εντευκτήριο"...

Παρασκευή, 4 Μαΐου 2012

Δέκα πέντε σχόλια για την επικαιρότητα -15



Και καλά, πες εμείς τα φάγαμε τα ψωμιά μας, ό,τι ζήσαμε - ζήσαμε. Τα παιδιά; Τι θα γίνει με τα παιδιά; Πώς θα τα βγάλουμε στη ζωή με ένα χαντακωμένο αύριο; Και θα μου πεις, «Και τι να κάνουμε λοιπόν; Πες μας εσύ μια λύση!». Δεν ξέρω, ας βάλει ο καθένας το χέρι στην καρδιά και θα τη βρει τη λύση. Μόνο το χέρι στην καρδιά να βάλουμε και να αφουγκραστούμε τον αληθινό εαυτό μας. Μόνο το χέρι στην καρδιά και τίποτα άλλο, τα υπόλοιπα θα έρθουν από μόνα τους.  

Πέμπτη, 3 Μαΐου 2012

Δέκα πέντε σχόλια την επικαιρότητα -14



Μουντζώνει ο κόσμος από δω, μουντζώνει από κει κι ευθιξία καμία. Αυτοί σα να μη συμβαίνει τίποτα, κυκλοφορούν στα τηλεοπτικά στούντιο και εξηγούν και υπόσχονται, τι είχες Γιάννη τι είχα πάντα. Ευθιξία μηδέν, να βγει ένας βουλευτής και να πει, «Δεν αντέχω άλλο, εμετός μου έρχεται, φεύγω». Τίποτα αυτοί. Εκεί. Στα έδρανα της Βουλής ταμπουρωμένοι. Χειροκροτούν αλλήλους σα να μην τρέχει τίποτα. Βοά ο τόπος από τα σκάνδαλα, αλλά αφού δεν αποδεικνύεται τίποτα, δεν συνέβη τίποτα. Μουντζώνει ο κόσμος από δω, μουντζώνει από κει κι ευθιξία καμία. Σίγουροι ότι στο τέλος θα πείσουν τους ψηφοφόρους, σίγουροι ότι θα συνεχίσουν να χειροκροτούν αλλήλους, σίγουροι στα μεγαλοπρεπή κουστούμια της ατιμωρησίας. Αφού δεν αποδείχτηκε τίποτα, τίποτα δεν έγινε.   

Τετάρτη, 2 Μαΐου 2012

Παρένθεση

Όταν σου δείχνουν το φεγγάρι, καλού κακού, ρίχνε και μια ματιά στο δάχτυλο.

Τρίτη, 1 Μαΐου 2012

Δέκα πέντε σχόλια για την επικαιρότητα -13


Λες κι έγινε κατολίσθηση και αντί για κατσάβραχα πέφτουν παγωμένες λέξεις στα στεγανά των μυαλών μας ραγίζοντας τη σκέψη μας. Καθόσον, σου λέει, οι αγορές κινήθηκαν πτωτικά, και το χρηματιστήριο έκλεισε στις τόσες μονάδες, και τα σπρεντ κάνανε αυτό και το psi έκανε το άλλο και τα ομόλογα δεν απορροφήθηκαν και το μνημόνιο αναφέρει ρητά ότι, και το ΔΝΤ έχει τις απαιτήσεις του, και τα γκόλντεν μπόις της γκόλντεν σαξ έχουν σχεδιάσει, και το αναπτυξιακό πρόγραμμα δεν απέδωσε. Και βαράει το ντέφι του ο γύφτος χορεύει η αρκούδα με το χαλκά στη μύτη και βαράει το ντέφι και χορεύει η αρκούδα και βαράει το ντέφι χορεύει η αρκούδα. Μα ως πότε θα χορεύει η αρκούδα; Πότε επιτέλους θα καταλάβει ότι δεν έχει τίποτα άλλο να χάσει παρά μόνο το χαλκά στη μύτη; Γιατί κάποτε θα το καταλάβει, είναι σίγουρο! 

Παρασκευή, 27 Απριλίου 2012

Δέκα πέντε σχόλια για την επικαιρότητα -12



Οι δημοσιογράφοι έχουν δουλειά. Παλιά το τόσο το κάνανε τόοοοοοσο, τώρα δεν χρειάζεται να μεγαλοποιήσουν τίποτα. Παίρνουν το ανάλογο ύφος και απαγγέλουν τις καταστροφές, σχολιάζουν τάχα τις κυβερνητικές αποφάσεις, αφήνουν να εννοηθεί ότι δεν γίνεται διαφορετικά, ότι χρειάζονται θυσίες κι ύστερα βάζουν τις κατάλληλες ειδήσεις για να αποπροσανατολίσουν τον κοσμάκη. Επίορκοι υπάλληλοι, σου λέει, κομπίνες στα δημόσια ταμεία, εγκληματικότητα, στρέφεται το ενδιαφέρον εκεί, να τι φταίει. Τρίβουν τα χέρια τους οι δημοσιογράφοι, άξιος ο μισθός τους και μόνο όταν βρουν τα σκούρα οι ίδιοι αποκαλύπτουν την αλήθεια νέτα σκέτα, μόνο που τότε δεν τους ακούει κανείς. Οι δημοσιογράφοι έχουν δουλειά στήνοντας το πολιτικό σκηνικό, αφήνοντας τις αλήθειες να αργοπεθαίνουν ανάμεσα στις διαφημίσεις και την τοποθέτηση προϊόντων. 

Πέμπτη, 26 Απριλίου 2012

Δέκα πέντε σχόλια για την επικαιρότητα -11



Μια βαθιά αίσθηση εθνικής καταστροφής σαν τότε με την Μικρασία ή με τη Γερμανική κατοχή. Με τι κέφι να δουλέψει κανείς. Αφού όλα μάταια είναι, στο κενό πέφτουν οι προσπάθειες. Η κατάθλιψη στενεύει τις ώρες μας, τα λόγια, τις κινήσεις. Και μουδιασμένοι ανασαίνουμε παγιδευμένοι στα τέσσερα ντουβάρια, σε απλήρωτα ωράρια και σε τσατ ρουμς, αδρανείς βγάζοντας μπουρμπουλήθρες. Φυλακισμένοι στις κυβερνητικές δηλώσεις.